Hayatı

saitfaikhayati26
18 Kasım 1906
Adapazarı’nda dedesinin evinde dünyaya gelir.
(5 Teşrin-i sani 1322)  Doğum günü Ramazan Bayramı’nın ilk günü yani Hicri 1 Şevval 1324 Pazar günüdür.

1910
Babası Mehmet Faik Bey, tahrirat kâtibi olarak Karamürsel’e tayin olunur.

1910-1913
Babasının işi nedeniyle Karamürsel’de deniz kıyısında bir evde yaşarlar.

1913
Aile Adapazarı’na geri döner ve Sait Faik, Rehber-i Terakki’de okula başlar. Babası kereste ticaretine atılır.

1913-1916
Annesi ve babası bir süre ayrı yaşarlar. Annesi Makbule Hanım, babasının akrabalarından Hacı Numan Bey’in hanımı Mürüvvet Hanım’la beraber kalır. Sait Faik ise babasının evinde babaannesi ve dedesi ile yaşar; annesini ancak haftada bir gün görür.

1920-1922
Aile, Yunan işgali nedeniyle diğer akrabalarla birlikte önce Düzce’ye oradan Bolu’ya ve son olarak Hendek’e gider.

saitfaikhayati3saitfaikhayati12

1922
Sait Faik,  Adapazarı İdadisi’nde öğrenimine devam eder.

1924
Ailecek, İstanbul’a göç ederler. Şehzadebaşı Bozdoğan Kemeri, Kirazlımescit Caddesi No:7’deki evlerine taşınırlar. Sait Faik İstanbul Erkek Lisesi’ne kaydolur.
Şehzadebaşı’nda yaşadıkları yıllarda önce Yakacık’ta sonra da Burgazadası’nda yazlık kiralamaya başlarlar.

1925
İğne olayı nedeniyle İstanbul Erkek Lisesi’nden atılır ve öğrenimine Bursa Erkek Lisesi’nde devam eder. İlk öyküsü olan “İpekli Mendil”i bu yıl, edebiyat dersinin ödevi olarak yazar.

1928
Bursa Erkek Lisesi’nden mezun olur. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne kaydını yaptırır.

9 Aralık 1929
İlk yazısı “Uçurtmalar” Milliyet gazetesinde yayımlanır.   1930    Yurtdışına ilk çıkış. Amcasıyla birlikte vapurla Venedik’e oradan Lozan’a geçerler.

1931
Grenoble Üniversitesi’ne yazılmadan önce Fransızcasını ilerletmek için Champollien Lisesi’nde Fransızca derslerine devam eder ve aynı yıl kısa bir süre amcasının yanına Milano’ya gider.
Birkaç gün sonra Fransa’ya geri döner. Üç ay sonra amcasına bir mektup yazarak Türkiye’ye dönmek istediğini bildirerek gelip kendisini almasını ister.
Paris üzerinden Türkiye’ye dönmek için hareket ederler, Marsilya’ya kadar birlikte giderler ama dönmekten vazgeçerek Grenoble’a geçer.

saitfaikhayati2saitfaikhayati10

1932
Yaz tatilinde İstanbul’a gelir.

1934
Babasının isteğiyle Orta Avrupa ve Tuna yoluyla İstanbul’a döner. Aile artık, Osmanbey Rumeli Caddesi’ndeki Rumeli Apartmanı’nda yaşamaktadır.
Öyküleri Varlık’ta yayımlanmaya başlar.

1935-1936
Babası Kırağı Sokak’taki (Bugünkü Nakiye Elgün Sokağı) İkbal Apartmanı’nı satın alır. Bu mülk, ailenin İstanbul’da satın aldığı ilk gayrımenkuldür.
Halıcıoğlu Ermeni Yetim Okulu’nda Türkçe öğretmenliği yapmaya başlar. Öğrenciler üzerinde hakimiyet kuramaması nedeniyle çıkan bir tartışma sonucunda işten ayrılır.

1936
Babası, Sait Faik’e Odunkapısı’nda zahire alım satımı yapmak için bir dükkân açar. Kendi ortaklarından Ali Emali’yi de oğlunun yanına ortak olarak yerleştirir. Ancak bu iş girişimi kısa sürede sonuçsuz kalır, Sait Faik boş dükkânının anahtarını babasına iade eder.
İlk kitabı Semaver Remzi Kitabevi tarafından baskı maliyetini babasının karşılamasıyla yayımlanır.

Eylül 1937
İkinci kez yurtdışına çıkar. Marsilya’ya gider. On sekiz gün sonra geri döner.

Ağustos 1938
Burgazadası’ndaki köşk satın alınır.

29 Ekim 1938
Babası Mehmet Faik Bey yakalandığı ağır bronşitten kurtulamayarak vefat eder.
Babasının ölümünden sonra Sait Faik, kışları Kırağı Sokak’taki evde yazları ise adada annesiyle birlikte yaşamaya başlar.

1939
Sarnıç, Çığır Kitabevi tarafından yayımlanır.

saitfaikhayati1saitfaikhayati14

1940
Şahmerdan, Çığır Kitabevi tarafından yayımlanır.

15 Haziran 1940
“Çelme” adlı öyküsü Varlık’ta yayımlanır. (Öykü ilk kez 25 Mart 1937’de Kurun’da yayımlanmıştır.) Bu öykü nedeniyle  Askeri Mahkeme’ye verilir.

10 Eylül 1940
Ankara Müdde-i Umumiliği’nde yapılan ve kendisini Avukat Fuat Ömer Keskinoğlu’nun temsil ettiği duruşmaya bizzat katılır ve beraat eder.

28 Nisan 1942-31 Mayıs 1942
Haber-Akşam Postası’nda muhabir gazeteci olarak çalışır ve mahkemelerde yaptığı röportajları izlenimleriyle birleştirerek “Mahkemelerde” başlığı altında yayımlar.

1944
4 Ekim 1940- 21 Şubat 1941 tarihlerinde Yeni Mecmua’da tefrika edilen Medar-ı Maişet Motoru Yokuş Kitabevi tarafından yayımlanır. Kitabın basım maliyetleri Sait Faik, annesinden aldığı para ile karşılar. Kitap yayımlandıktan birkaç gün sonra Bakanlar Kurulu’nun kararıyla toplatılır.

1945
Hastalanır.  Doktoru Fikret Ürgüp, içki içmemesi gerektiğini belirtir. Günlerinin çoğunu Burgazadası’nda geçirmeye başlar.

1948
Hastalığının siroz olduğu kesinleşir.
Lüzumsuz Adam Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.

1950
Mahalle Kahvesi Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.

29 Ocak 1951
Doktor Kazım İsmail Gürkan’ın tavsiyesiyle Doktor Justin Besançon’a muayene olmak için Paris’e gider. Doktor, on beş gün kadar hastanede yatması ve karaciğerinden parça alınması gerektiğini söyler. Bütün bunlardan korkan Sait Faik beş gün sonra İstanbul’a döner.

1951
Kumpanya Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.

1952
Havuz Başı ve Son Kuşlar Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.
Medar-ı Maişet Motoru, Varlık Yayınları tarafından ikinci kez basılırken Sait Faik, kitabın adını Birtakım İnsanlar, romanda geçen “Medar-ı Maişet” adlı motorun adını da “Ceylan-ı Bahri” olarak değiştirir.

23 Ocak 1953
Sanatı hanesinde “yok” yazan ama hiç kullanamadığı pasaportunu alır. Amacı tedavi için bir kez daha yurtdışına gitmektir.

1953
Mark Twain Cemiyeti şeref üyeliğine seçilir.
Kayıp Aranıyor Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.
Şimdi Sevişme Vakti Yenilik Yayınları tarafından yayımlanır.

saitfaikhayati27saitfaikhayati15

1954
Alemdağ’da Var Bir Yılan Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.

1954
Georges Simenon’dan çevirdiği daha önce Yedigün Dergisi’nde tefrika edilmiş olan Yaşamak Hırsı kitap olarak İstanbul Yayınları tarafından yayımlanır.

5 Mayıs 1954
Şiddetli bir kriz geçirir, Doktor Ahmet Erbelger durumun ciddiyeti nedeniyle Sait Faik’i hemen Marmara Kliniği’ne yatırır. Yemek borusu kanamasıyla başlayan kan kaybı nedeniyle komaya girer.

11 Mayıs 1954
02.35’te vefat eder.

12 Mayıs 1954
Sait Faik’in naaşı saat 11’de Marmara Kliniği’nden alınarak Şişli Camii’ne getirilir burada kılınan namazın ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilir. Az Şekerli Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.
8 Kasım 1954 Makbule Abasıyanık düzenlediği vasiyetname ile Sait Faik’in kitaplarının telif haklarını, Sait Faik’in uzun zaman yaşadığı Kırağı Sokak’taki evi,  başka gayrimenkulleri ve Burgazadası’ndaki köşkü Sait Faik Abasıyanık Müzesi haline getirilmesi koşuluyla Darüşşafaka Cemiyeti’ne bağışlar. Darüşşafaka Cemiyeti, vasiyetnameyle Makbule ve Sait Faik Abasıyanık adına bir hikâye yarışması düzenlenmekle sorumlu kılınır.

8 Kasım 1954
Makbule Abasıyanık düzenlediği vasiyetname ile Sait Faik’in kitaplarının telif haklarını, Sait Faik’un uzun zaman yaşadığı Kırağı Sokak’taki evi, başka gayrimenkulleri e Burgazadası’ndaki köşkü Sait Faik Abasıyanık Müzesi haline getirilmesi koşuluyla Darüşşafaka Cemiyeti’ne bağışlar. Darüşşafata Cemiyeti, vasiyetnamede Makbule ve Sait Faik Abasıyanık adına bir  hikaye yarışması düzenlemekle sorumlu kılınır.

1955
Tüneldeki Çocuk Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.
Sait Faik Hikâye Armağanı, ödül parası Varlık Yayınları tarafından karşılanarak verilmeye başlanır.

1956
28 Nisan 1942-31 Mayıs 1942’de Haber-Akşam Postası’nda “Mahkemelerde” başlığı altında yayımlanan röportajları Mahkeme Kapısı adıyla kitaplaştırılarak Varlık Yayınları tarafından yayımlanır.

22 Ağustos 1959
Sait Faik Abasıyanık Müzesi açılır.

21 Ocak 1963
Makbule Abasıyanık vefat eder.

1964
Sait Faik Hikâye Armağanı Darüşşafaka Cemiyeti tarafından verilmeye başlanır.

KAYNAKÇA:  A’dan Z’ye Sait Faik/ Sevengül Sönmez